من دفتر السجن – 1

من دفتر السجن (1)

جان كورد‏28‏ تشرين الأول‏، 2013

kurdaxi@live.com    https://cankurd.wordpress.com

 متى يبدأ الربيع؟

فيما مضى

كانت ذاكرتي عجيبة

أما الآن

فما عدت أتذكر

أين التقينا أول مرة

أنا والحبيبة…

ما عدت أتذكر يوم ميلادي

صور زملائي

وأسماء أولادي…

ما عدت أتذكر أسماء الجبال

وأنهار بلادي…

من أين تبدأ وأين تنتهي…

بالأمس

كانت مغروسة في فؤادي

كالأوتادِ…

وينابيع قريتي

كانت تنبض بالحياةِ في دمي

تصدح بالأورادِ…

ما عدت أتذكر دروس الجغرافيا

ولا فصول التاريخ…

لكني أتذكر -أبداً –

قدوم الربيع كل سنةٍ

كعودة السنونو…

ففي الربيع تندلع ألسنة نيران “كاوا”

على قمم جبالنا العالية

المكللة بالكبرياء… والعنادِ

أسمع في نيروزنا ملاحم عن ميديا

وأغنياتٍ تبدأ ب “لى…لى ولو…لو”

وأكتب قصائد جديدة

عن الحرية…

وا أسفي!

ها أنا ذا بعيد عن الينابيع الثرية

أشكو ضعف ذاكرتي

خلف هذه القضبان الصلبة

والجدران الرطبة

والسقوف التي تعشعش فيها الكراهية

اليوم

كتبت قصيدة جديدة

لا أدري أين هي

هل لف بورقها سجين آخر سيجارته العربية؟

أم أن حارساً أخذها لزوجته الغبية؟

أو أنها تقبع في ملفٍ أسودٍ

في ظلمةٍ أزلية؟

بالأمس كانت ذاكرتي عجيبة

أما الآن…

فما عدت أتذكر

سوى المدن المنهارة وسط أعمدة الدخان

ورائحة البارود

ونفايات القصور الفرعونية…

1975

lo fashoyê xûnrêj

cankurd   – cankurd.wordpress.com  

 12.05.2013

Lo faşo yê xûnrêj

 Hêy malwêran! Tu çi divê ji birçiya

Kîna di dil şûrê di destên Hindiya

Serî dehol, wekî gurê çilek dijî

Kurdên reben, azad û pak tu dikujî

Te kes nehêşt, hemî kirin „dûvkên neyar!“

Her kesekî jehir dikî, wek marê har

 Pevçûna gel bi roj û şev karê te ye

Ferman û axaza neyar barê te ye

Bese, bese! Fermana te her kuştine

Hişê te de tovek mirovatî tune

Destan hilîn ji ser gelî, êdî bihoş

 Te Kurd kirin bênamûs û „Heşîşfiroş“

Davêjî tu ser her kesî nebe peya

Lê bi xwe jî herdem wekî segê keya

Çendî tiving li gel te jî evro hebin

Sed leşkerên dijmin li ber mala te bin

Dê rojekê gel bikole gora te jî

Bi tifkirin dê veşêrin termê te jî

Kurdo Bese

Cankurd – Payîza 1974ê

http//:cankurd.wordpress.com      kurdistanicom@yahoo.de

KURDO BESE

ImageSama gura ji hevdu ra

Wekî miyan li ber neyar

Bo çi, wilo, tu zikgirrî?

Kurdê nezan û dilzinar

Canê te de çi agir e?

Boyî çiye, kîna ji ar

Pêş ve diçin di ser me ra

Furs û Ereb, Turk û Tetar

Xeyda dilan berde, were

Aza bijî, te kir zirar

Nêva me da ceng û şer e

Êdî bese, em bûne jar

Kole dijîn li ser zemîn

Payîze dem, nîne bihar

Canê netew de her birîn

Mala me da talan û ar

Dijmin dizî welatê şîn

Merx û tirî, sêv û hinar

Dot û jinan gazî girîn

Xort û peya gerden li dar

Çendî mirin rêka me da

Lawên reben, hêja, kubar

Aso ji xûna gel veda

Baxê mezin bû tar û mar

Bê liv kesî mafek neda

Aza nebûn bajar û şar

Tev de bi hev re em biçin

Tirsê dikin ji me neyar

Gava wilo em hev bixun

Emê bibin toz û buxar

Kurdo bese, nekuj bira

Kujer diket herdem zirar

Defter a min

Cankurd

02-03-2010

Deftera min tijî kul bû

Mîna kezeba min a reş û…

mîna dil bû.

Têde hebûn gelek şopên birînê

…û pir kevnewarên hezkirin û razangên evînê…

Deftera min ya şahî û geştê bû…

Bihna ku jê dihat

her ya sorgul û zeviyên deştê bû…

Defetra min li ser destan bû

Rostemê Zal bû, pehlewan bû…

Straneke şorişîn a Perwer şivan bû…

Bihna jê dihat,

ya helbestên nazik ên:

Gulê baxê Bohtan û  şebçiraxê Kurdistan”  bû…

Di  zindanê de, li ber seriyê Memê Alan

helbestên Feqê Teyran dikirine lawjan

dikirine stran…

Deftera  min girtiyekî nenas bû

Li gel wan xebatkarên girtî…

yên di zindana „Edra“ de,

û  di  jêrzevînên Şamê de…

Deftera min bi kewan re dikete kewkewiyê

Û herdem û hergav xwe kiri bû qurbana Kurdayetiyê

————————————–

Îro deftera min winda û berşê ye

Nûçeyek ji wê nîne…

û kes nizane ew miriye an li ser lingan û pê ye…

Ew hatiye tar û markirin

talankirin…

…û li ser navê biyaniyan.

deftera min hatiye tomarkirin…

Berê,

min çêrokên xwe yên evînê

Hezkirina xwe ya  bo vê zevînê

…û her çêrokeke xwe ya efsaneyî

di deftera xwe de dinivisand

Min ji tirsa xwendevanan ew dixiste bin balifan

…vedişart û hiltanî…

Îro deftera min ji des t min reviya….

Wekî şalûleke pînik hatiye heriftin

li wan qeracan

Bûye destegîrekî  Cihowan di dema Hitler de

Bûye  xûniyekî Ermeniya…

Deftera min xwe veşart li nav hormanên wan çiya

Kete şikeftan ji ber lomekirinên wan zimandirêjan

û  wan Koyquruciya…

Dibe ku di deftera min de hebû tovek ji jehrê

Jehrê jî kes nade zarowên xwe

Kes nake bin balifê seriyê xwe

…û kesek  defterên wilo belav nake

li tomargeh û „Rûdaw“ ên  xwe…

Lew re  deftera min îro nehane,

Ji gelek hêjayan ve „telqîn“ bi ser de hatiye xwendin

hema ciyê gora wê tew kes nizane…

Min fêr bike

Cankurd

07.11.2007

 

Hosteya evînê,

min fêr bike,

çewa ez hezbikim…

Min fêr bike,

çewa ez şengejinekê hembêz bikim…

Vaye min şûr û mertalê xwe danî

Min tivinga xwe şikand

…û peyva cengê ji ferhenga xwe hilanî…

Niha,

dem a min ji evînê re heye

…û hosteyekî evînê li ba min

ji te pêve tune ye…

Erê,

min fêr bike

Çewa ez tayek gula Cûrî

bidime destê xanimekê

Min fêr bike

Çewa ez danîşim li gel yarekê

li quncekî çayxaneyekê

an jî li ber maseya dewatekê…

Hosteya evînê,

min fêr bike

çewa ez zeviyên xwe,

bi helbestên liyaniyê (1) biçînim

çewa ez nameyek yara xwe,

bi dengê bilind bixwînim…

Berî niha ez fêrdibûm kîn û nevînê (2)

ez fêrdibûm ceng û rijandina xwînê…

Niha,

Ez reviyam ji nav rêzên leşkerê gengeşiyê

û pevçûnê…

Niha,

Ez dixwazim ji nû dest pêbikim bi fêrbûnê…

û bi hemî awayên hezkirinê…

Hosteya min,

min fêrbike,

çewa ez bi xanimek qonaxa jorîn re

bikevime yariyên bin nivînê

çewa ez ji bîr bikim wan hezar sal ên tenahiyê

di sengerên qersî yên şerî da

min fêr bike,

çewa ez ji ser xwe bavêjim tirsa şevên cengê

û wan tîrên di dilî da…

min fêr bike,

çewa carek dî,

ez vegerim hişyariyê

û bigerim wekî jîndarekî

wekî mirovekî

ku hezdike ji vê jînê

û ji  xweşiyê….

—————————————————-

(1)   Liyanî: Eşq

(2)   Nevîn: Kurh

Delalê, hiye…hiye…

Cankurd

2002

Delalê, hiye hiye

Demek ji mêje

Bapeşk bi ser warê min de hatiye

Konê min î reşmal bi ser serê min de dagerandiye

…û surha baxê min î bi evînê xemilandî herifandiye..

Va demeke dirêje

Ewirê kîna neyaran bi ser behara min de hilweşiye

Hemî gul û nesrînên min hilçiniye..

Lêmişta xeyda xêrnexwazan,

……û bi ser de jî vê dûriyê

dilê min î biçûk daye ber xwe, sêwî kiriye..

Belê xanima min….

Rohniya herdu çavên min

Li hember van hêrişan

Palpişt û hevala min

Ji te pê ve kî ye…?

 

Delalê, hiye hiye

Ber destê vê sibê,

Dergahê ezmanê Xwedê

Bo hemî mirovan vekiriye

Lê rêya welatê min ji ber min reviye

…û dêwekî ejderha li ber dergahê rawestiye…

Bahozek wêrankar bi ser baxê Irem de hatiye

û dîwarê keleha evînê bi ser hozanvanê me de ketiye

Ne saz û awaz e, ne serfiraz e…

Di navbera du cîhanan de winda bûye

Gava ew ristekê dixwêne,

Ma ji min û te pê ve guhdarê wî kî ye?

Li dûrî niştê me yê, ku roj bi roj tê dizîn

Di dilê te de her nûçeyek nebaş ji welêt dibe birîn

Ji zû ve hemî xweşiyên jînê bi me tehl bûne

û van welatên fireh li me wek zindanê teng bûne

Lê gava ez û te bi hev re stranek Kurmanciya kevin dibihîsin

û di nav re dêmê te yê şirîn

wekî gulek Corî sor dibe…

Hîngê dilê min li xwe hişyar dibe..

…û di tariya vê dûriyê de

bihnekê bi te re şa dibe..

Delalê hiye hiye

Hevala rêya dirêj

Pir ji zû ve, pir ji mêj..

Dixwazim bo te bibêjim

Veşartoka hindir dilê xwe bo te birêjim:

Kesê ciyê baweriyê,

Kesê ji min re her bûye egera hîviyê

Dil û mejiyê dagirtî bi Kurdîniyê

û mirovatiyê..

Ma ji te pê ve li vê dinê kî ye..

 

Dema bimrim

Cankurd

April 6, 2000

Dema bimrim, kurê negrî bi ser min da

Mirin naztir bûye îro ji van êşa

Ji ber zor û ji ber lêdana van xeyda

Me dil westî, wekî pîrê li  ber kaşa

Felek har e, dilê min daye ber kêra

Belengaz û penah bûme li dinyayê

Kovî westa ji ber davan û nêçîra

Pelên dara me weşyane li ber bayê

Nema dîsa bi ser xwe bêm, bi yekcarî

Wekî gestim gelek maran ji nişka va

Nema ronî, di çavên min reşe tarî

Dema leylan xuya bûye, ketim dava

Şikestî dil di nêçîra xeyalên xwe

Tevî xewn bû, wekî çêrok û efsane

Me tûr vala, li ber dergahê gora xwe

Ewe maxa me ya paşîn û meyxane

Dema bimrim, ne pêwîstin gul û hêstir

Mifa nîne ji van girî û lorînan

Mirin wek min, hozanvanin gelek mestir

Bi hesret çûn, ji nav yar û ji nav zînan

Bihane hest û helbestên di wan zana

Hema tev çûn, bi xemgînî ketin gorê

Mixabin, çendî dilêşim ji bo wana

Niha şagird  li pey hosta ketî dorê

Kurê negrî, wekî min çûn, bi dilêşî

Gelek hêja ji van dostan û van yara

Hozanvan bûn, ketin axê, bi serxweşî

Hinek bêkes, serî danîn, ji xeyda ra

Hebûn ustad û pir zana qelem danîn

Peşîman bûn li jîna xwe di ristê da

Dîlan berdan, bi dilfîxan, gelek nalîn

Vehes dan xwe, cara pêşîn, di gorê da

Ejî, wek wan, dema deynim serî carek

Dilê „Cankurd“ vedawşînim ji toza reş

Cîhan dîsa dibe rohnî û bimbarek

Ji we giş nas û yaran re, dibe meyxweş