Hajê kompiyûterê xwe bike ji DNS-Changer

 Cankurd, 22.05.2012

Ji sala 2007ê de, nekêmtir ji 4 milyon kompiyûteran li cîhanê, ji aliyê vîrûseke çalak û wêrankar ve, ku bi navê „DNS-Changer“ naskirî ye, hatîne herifandin. Heta sala 2001ê çare ji vê vîrûsê re ne asan bû. Di payîza wê salê de, liqê FBI, ku șaxnasê herifandinên vîrûsan e, kanî bû lêdaneke mezin li wan kesan bide, ku ew vîrûs pêda kirî bûn û ziayana wê kêm kirin, lê ta niha jî hîn dora nîv-mîlyon kompiyûter ji ber DNS-Changer dinalin. Metirsî heye, ku di meha 7ê ya îsal de, teviya dava înternetî (www) ji ber wê vîrûsê bikeve rewșa reșbûna tevayî, ku bi „Internet-Blackout“ tê nasîn. Li Almaniya, ku 20.000 kompiyûter ji aliyê DNS-Changer ve ta niha ketine ber lêdanê, berî niha bi kurtedemekê, saziya ku li Almaniya bi (BSI) tê navkirin û berpirsa karûbarên hêminiya teknînîkî ya agahdariyê ye, da xweyakirin, ku ziyana vê vîrûsê hîn gelek mezin e.

DNS (Domain Name System), ku bo her kompiyûterekî jimareyeke sîstemî pêda dike, û bi wê jimarê kompiyûterê bi navnîșanê ve girêdide, ewa ku bikarhênerê wê hezdike an dixwaze. DNS wa navnîșanê dike jimareyek, û herdu aliyan bi hev dixîne, kompiyûter û navnîșanê. Haker, ên ku ev vîrûs avakirine, wilo bernameyeke wêrankar avêtine ser dava înternetî ya cîhanî, ku wan jimaran biguhêre, û li ciyê ku tu biçî ser navnîșana înternetî ya tu dixwazî, tu bê hemda xwe diçî ser navnîșana, ku ewana dixwazin. Bi wê șêweyê, ewana ji te re berhemên, ku ewana dixwazin belav bikin, dișînin, hikariya xwe li lêgerînên te dikin, û hinek bernameyan davêjin ser kompiyûtera te, bê ku tu li wê yekê bi zûkî hișyar bibî, û bi rêya wan bernameyan tiștên te yên veșartî didizin an sandiqên te yên faylan vekin û lêdinêrin, ka çi li ba te heye, tu çi dikî, çi dibînî û çi dinivîsî.

Wekî dibêjin, Xwedê derd dane lê derman jî jê re dane… FBI, li hember van wêrankaran bi zîrekî derket qad û trata hêrișkirinê. Bernamekarên wê gava ew server a ku wêranî jê dihat nas kirin, bernameyek avakirin, ku ji heme kompiyûterên herișkirî re derbasbûneke bê wêrankirin amade bike, hema astengiyeke mezin li pêș me teva maye.

Roja 09.07.2012, wê servera wan wêrankarên bêwijdan ji nêv dava înternetî bite avêtin. Bi wê yekê re, li gor dîtina zanayên bernameya Kaspersky, ya șaxnasa herifandina vîrûsan e, dibe ku rewșeke reșbûna tevayî „Internet-Blackout“ pêda bibe, ji ber ku gelek sîstem û hîn pir kompiyûter ji aliyê wê servera wêrankar ve hatîne pevgirêdan. Gava ew raweste, wê jimareyên ku ji aliyê wê ve hatîne guhartin, nemînin, û ji ber wê yekê wê rewșeke nezanînê di gelek kompiyûteran de çêbibe, ku DNS nikane navnîșanan bibîne. Hinek kesên bașbîn, li ba BSI ya almanî ji Yahoo re dane xuyakirin, ku reșbûneke tevayî li heme cîhanê wê çênebe, ji ber ku avahiya kompiyûterî terzekî xwe yê cihê heye ji sîstema bankên diravî. Ka ev gotin rast e an ne, wê ji me re, di wê rojê de, diyar bibe.

Ji ber vê yekê, FBI û BSI, dibînin, ku wê baștir be, ku her kesek berî 09.07.2012 kompiyûtera xwe bide kontrolkirin, ka ew vîrûs tê de heye an ne. Ji bo vê yekê, saziya polîsî ya federalî li Almaniya, ku li hember wêrankarên înternetê kardike, bi Telekom a almanî û BSI û Avîra re, navnîșaneke bo kontrolkirina wê vîrûsê bi navê www.dns-ok.de pêda kirîne, gava tu li vê lînkê bidî, wê rûpelek vebe, di orta wê de rîbaneke bi rengê kesk an sor heye, gava reng kesk be, ew nîșana pakbûna kompiyûtera te ye ji wê vîrûsê, lê ne ji heme vîrûsan, lê gava ew rîban bi rengê sor be, divê tu kompiyûtera xwe bi giștî paqij bikî, û pișt re careke dî bidî ber kontrolkirinê, ka rengê rîbanê kesk e an sor e. Ew testlink a amadekirî, di wê rewșê de, ji te re bernameyeke paqijkirina kompiyûterê ji vîrûsan pêșniyaz dike, te xwest tu yê bê kirrîn bistînî, te ne xwest, ew biryara te ye. Gava hinek taybetiyên bo derbasbûna nêv Internetê „Netzwerkconfiguration“ di kompiyûterê te de çêbû bin, ew bernameya paqijkirinê bi xwe rewșa Windows ya berê „Standard“ ji te re vedigerîne. Hîngê, divê di browsera te ya înternetê de çi Proxy-Server di rewșa karkirinê de tune bin.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s