Nîzar Qebbanî: Xwenasdana serbirrekî ereb

Wergerandin: Cankurd

[Ev helbest diyarî ye bo kek Lokman Polat û her niviskarekî, ku serî li zordariyê hildaye]

Xelkino:

Ezî li ser we bûme deselatdar (sultan)

De bişkînin pûtên xwe paş rêwendiyê

û perestiya min bikin

Ez her demekê diyar nabim

De rûnin li ser kevîka tewatê, da hûn min berçav bikin

Zarokên xwe bê nan bihêlin

û jinêd xwe bê mêr bihêlin

û bi pey min kevin…

Berxwedariya Xwedê bo dayîna wî bikin,

ku ez şandime bo ku ez mêjoyê binivîsim

û mêjo bê min naye nivisandin

Ez im Yûsif di bedewiyê da

û Afirendar çi porekî zêrîn wek porê min pêda ne kiriye

û ne jî eniyek pêxemberî wek eniya min

û çavên min daristanek ji darên zeytûn û behîvê ne

De her nimêj bikin, da Xwedê çavêd min biparize..

Xelkino:

Ez Mecnûnê Leyla (1) me

De jinêd xwe ji min re bişînin, da ji min avis bibin

û mêrêd xwe bo min bişînin, da berxwedariya min bikin

Rûmet e, ku hûn genimê govdeyê min bixun

Rûmet e, ku hûn behîv û hejîrêd min jêbikin

Rûmet e, ku hûn xwe wek min bikin

Çiku ez bûyerek im, ku ji hezaran sedsalan ve çênebûye…

 

Xelkino :

Ezim yê yekemîn û dadmendtirîn

û bedewtirîn ji nav hemî qeralan

û ezim heyva tariyê û sipîka Yasemînê

û ez pêdakirê sêdara yekemîn im

û ezim baştirînê şandiyan « Xeyrulmurselîn »

Hercarê min ramand, ku ez dest ji deselatiyê berdim

Xwenavê min nadike..

Ma kî yê piştî deselatdariya van qencan bike ?

Kî yê piştî min, yê kût, yê çeperî û yê kore sax bike ?

û kî yê hestiyên miriyan vejîne ?

Ma kî yê ji kurkê xwe rohniya heyvê biderxîne ?

Kî yê wan bide ber nod qamçeyan ?

û kî yê wan li ser daran bixaçîne ?

Kî yê wan zor bike, ku bijîn wek çêlan ?

û bimirin wek çêlan ?…

Hergav min ramand, ku ez wan bihêlim

Hêstirên min weku ji ewirekî dibarin

û min tewekkulê li ser  ne Xwedê  kir (2)

û min biryar da, ku ez li ser gel (netew) suwar bibim

Ji niha ve..Ta bi roja Rabûnê..

3 –

Xelkino:

Hûn dêrînê (mulkê) min in

Weku ez hespên xwe…û koleyên xwe didêrînim

û ez di ser we re diborim,

weku ez di ser xaliyên eywana xwe re diborim

De ji min ra secdê bikin, di rabûna min da

û ji min ra secdê bikin, di rûniştina min da

Ne min hûn rojekê dîtin

Di nav kaxedên bavpîrên xwe da?

Hajê xwe bikin, ku hûn pirtûkekê bixwênin

Çiku ez di ber we da dixwênim

Hajê xwe bikin, ku hûn nameyekê binivîsin,

Çiku ez di ber we da dinivîsim

Hajê xwe bikin, ku hûn Feyrozê (3) bi dizîka dibihîsin

Çiku ez bi nêtên we zanyarim

Hajê xwe bikin, ku hûn bê destûra min di gorê kevin

Çiku eve li ba me gunahekî mezin e

û bêdeng bin, heger ez bi we ra peyivîm

Çiku peyivîna min Quranek comerd e…

4 –

Xelkino:

Ez Mehdî yê we me, min çavbikin (4)

û xûna min di dilê mêwan da lêdide

De min vexun…

Hemî lawjanên, ku zarok di hezkirina niştiman da dixwênin, rawestînin

Çiku ez î bûme niştiman

Ezim ê tenha û herheyî, di nav hemî afirendiyan da

û ez im ê hembarkirî di bîrana sêv û bilûrê da

û di stranên şîn da

Wêneyên min di meydanan da hildin

û min bi ewirên peyvan bipeçinin

û ji min ra biçûktirîn jin bixwazin

Çiku ezê pîr nebim

Govdeyê min ne pîr e

û bendexaneyên min pîr nabin

û acetê zordariyê di şahnişîna min da pîr nabe

Xelkino:

Ezim Heccac (5), heger ez rûpêçeka xwe deynim, hûnê min binasin

..û ezim Cengîzxan.

Ez hatime we bi sungiyên xwe..û bi segên xwe..û bi bendexanyên xwe

Bi zorbaziya min ..xelkino.. dilteng nebin

Ez dikujim, da hûn min ne kujin

û ez bi dar ve dikim, da hûn  min ne bi dar ve nekin

û ez we çaldikim, di wa gora tevayî da,

da hûn min çal nekin.

5 –

Xelkino:

Bo min rojnameyên li ser min binivîsin bikirrin

Ewana li kolanan, wek qehbikan, hatîne verişandin

Bo min kaxedên kesk ên jengî, wek geyayên beharê bikirrin

û hîbrê…û çapxaneyana…

Her tişt di dema me da tê kirrîn..hetanî tilî jî…

Mêweya ramanê bikirrin

..û li ber min bihêlin

..û ji min ra helbestvanekî bikelînin

..û têxin nav firaqên xwarina min

Ez ne xwende me..û li ba min dilgirêkek heye

ji ewê ku helbestvan dibêjin…

De ji min ra helbestvanina bikirrin,

ku li ser qenciya min helbestan vehûnin

..û min bikin stêrka her bergekî

Çiku van stêrkên sema û şanoyê

Hîç ji min ne bedewtir in…

Çiku ez, bi pereyên giranbiha, her tiştekî divêm, dikirrim

Ez destana Beşşar Bin Burd (6)

û lêvên Almutenebî (7)

û sirûdên Lubeyd (8) dikirrim

Çiku wan milyonên di diravmalê (Beytulmalê) musilmanan da

Kevne pêmayekî bavê min in

De bibin ji zêrê min, bibin..

û di daykepirtûkan da binivîsin,

ku dema min dema Haron Alraşîd e…(9)

6 –

Ey cemawerên welatê min

Ey cemawerên geyayên (10) ereb

Ez canekî (ruhekî) paqij im, ku hatî me we ji toza nezantiyê bişûm

Dengê min bi lêdanka kesk e, weku avpirka Endelusî (11)

Min berken biresimînin wek Cokenda (12)

û rûnerm wek rûyê Mecdelî ye (13)

Min biresimînin

û ez î helbestê bi diranêd xwe diçirînim

û xûna Ebcediyê (Alîfbayê) dimêjim

Min bi heybet û mezinahiya min

û bi çavê min ê leşkerî biresimînin

Min biresimînin

Gava ez nêçîra asikekê an xezalekê dikim

Min biresimînin

Gava ez we li ser milên xwe hildigirim

ber bi mala herheyînê

ey cemawerên geyayên ereb

7 –

Xelkino:

Ez berpirsê xewnên we me, ku hûn dixewînin

û ez im berpirsê her nanekê, ku hûn dixun

û wan dehekên (14), ku hûn  -di paş pişta min re- dixwênin

Çiku asayîşa eywana min, min agahdar dike

Bi nûçeyên çivîkan û nûçeyên guliyan (seriyên geniman)

û li ser ewê ku di danga avisan da çêdibe, min agahdar dike

Xelkino:

Ez serbendê we me..

û ez bendeyê we me…

De li min biborînin

Ez im ê nebedkirî di hindirê eywana xwe da

Ez ne royê dibînim, ne stêrkan

û ne jî kulîlkek tehlê

Ji dema ku ez hatim ser deselatdariyê, ez mame zarok

û mêrên sêrgehê li hawîr min dicivin

Yek puf bilûrê dike

Yek li deholê dixe

û yek cox paqij dike

û yek solan paqij dike

Ji dema ku ez hatime ser deselatdariyê ez zaro me

Şêwirdarê eywanê bo min ne got : Na

Şalyarêd min hîç peyva (Na) lêvnekirin

Şandiyêd min li rûyê min bi carekê ne gotin: Na

Jinên min di razanga evînê da ne gotin: Na

Wan ez hokirim, ku ez xwe wek xwedîkekî bibînim

û ez gel ji balkonê da wek qûmê bibînim

De li min biborînin, heger ez bûm Holako’yek î nû (15)

Min rojekê hûn bo kuştinê ne kuştin

Belê ez we dikujim, bo ez pê yariya xwe bikim..

———————————————————-

(1) Mecnûn û Leyla  bi liyaniyê (eşqê) li nav Ereban navdar in.

(2) Ew dinivîse: Tewekkeltu ela  la Allah

(3) Feyroz yek ji mezintirîn û hêjatirîn jinên stranbêjên Ereban e, ji Lubnanê ye.

(4) Min çavkir: Min întîzar kir.

(5) Heccac Eltheqefî yek ji hovtirîn qeralên Iraqê bû di dema Ebbasiyan da

(6) Hozanvanekî ereb ê pir kevin e, bi helbestên liyaniyê (eşqê) navdar e

(7) Almutenebî yek ji mezintirîn hozanvanên klasîkên ereb e.

(8) Lubeyd Elaamîrî hozanvanekî liyaniyê ye, ew jî pir kevin e.

(9) Haron Alreşîd yek ji navdartirîn xelîfeyên dema Ebbasiyan e, di dema wî da malê talanê ji gelek welatan dihat Bexdadê, lew re ew pir bi mal û dêrîn bû û rewşa Ereban baş bû.

(10) Di Erebî da herdu bêje (gelên û geyayên) pir ji hev nêzin. Nîzar Qebbanî li ciyê „gelên“ bi zanatî “geyayên“ ereb bi kar anîye.

(11) Endelusiya parek ji Espaniya ye, Ereban bi sedan sal dagir kiri bûn, lê paşê dîsa hatin qewitandin.

(12) Mebest Mona Lîza ye

(13) Mebest Meryem dayika pêxember Isa ye.

(14) Mebest deh sûretên ji Quranê

(15) Holako bavturkekî bi hovîtiya xwe namdar e

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s