Hilgirê xelata Nobêl bo wêjevaniyê Necîb Mehfûz (1911 -2006)

Cankurd

02.09.2006

Necîb Mehfûz di 11.12.1911 li taxa Elcemaliye li Qahîrê ji dayik bûye, zarotiya xwe li wê taxê derbas kiriye. Pişt re li taxên Elebbasiye, Elhuseyn û Elgoriye, ku ji taxên bajêr ên kevin in, çavêd wî li jiyana rojane ya gelê  hejar vebûye û ew jîn kiriye xama hemî berhemên xwe yên giranbiha.

Sala 1934 belgeya Magistêr di Felsefê de standiye, lê dilê wî pir bi ser wêjevaniyê de çûye, û ketiye bin hikariya wêjevanê mezin Taha Husên û zanayê navdar Ebbas Mehmûd Ele’qqad, ku bavê wî ji xelkê Diyarbekirê bû.

Necîb Mehfûz sala 1936ê dest bi nivisandina kurteçêrokê kir û bêtirê dema xwe da karê wêjevanî.

Di navbera 1959 û 1971 de gelek karên ku têkiliya wan bi hunera fîlm re hebûn, kirin û di pileyên histobariya hunerî re hilkişiya hetanî ew bû şêwirdarê wezareta çandeyê bo karûbarên sînemayê.

Necîb Mehfûz hinek romanên li ser dûroka Fîrewnî nivisandin, û sala 1952yê sêbika navdar  – Beynelqesreyn, Qesrishewq û Elsukeriye teva kir û sala 1956ê ew belav kir. Bi va romana sêbirkî navê wî li cîhana erebî û li gelek welatên cîhanê wek romannivîsekî mezin belav bû.

Di sala 1989ê de xelata Nobêl a bo wêjevaniyê stand, û berî wê jî xelata „îstîhqaqê“ ya tev bilind li Misirê standibû.

Necîb Mehfûz di romanên xwe de li gel gelê xwe yê hejar û bêmafkirî ma. Birînên wan, kul û janên wan, hêvî û daxwazên wan bi firehî û bi zimanekî wêjevanî yê bilind dane nasdan. Lê di romanên „ Lawikên taxa me“, „Elherafîş“ û “geryana Ibin Fetûme“ ber bi nîşandariyê „remziyê“ ve çûye. Bi xwe jî sênariyo yên hinde fîlman nivisandine, wek: „Destpêk û dawî“, „Sêbirk“, „Valapeyvên li ser Nîl“, „Dizker û Seg“ û „Rêg“.

Roja 30.08.2006 Necîb Mehfûz koç kir diyarê rehmetê û ew di wê baweriyê de mabû, ku li dawiyê wê başî bi serkeve û leşkerê başiyê, ronahiyê û mirovatiyê roj b roj hêzdatir dibe. Di gotina xwe ya roja standina xelata Nobêl de, Necîb Mehfûz da nasandin, ku ew ji bo serkeftina mirovatiyê karê xwe dike û hîviya wê di wê de mezin e.

Necîb Mehfûz nêzîka 50 pirtûkên roman û kurteçêrokan nivisandine û piraniya berhemên wî hatine wergerandin 33 zimanan li cîhanê.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s