Evdik ê Çolo

Cankurd

Berî nîvro, meha Çileyê pêşîn, sala çûyî, Evdikê Çolo pişta xwe dabû dîwarê dadgeha penahberiyê, li benda ku dadmend mafê Asylê bide wî û malîyên wî.

Ew rojek pir dirêj û giran bû, ji ber ku van deh sal in Evdikê Çolo li benda standina mafê Asylê maye, lê di wan deh salan de kesek li wî nedipirsî û kesekî bang li wî nedikir, ku bite li ber dadgehê raweste. Bo wî asyl gelekî giring bû, ne ji ber ku rewşa mal û zarokên wî di van deh salên borî de nebaş bû, lê ji ber ku wî hîç nedixwast vegere niştê “weten” xwe. Evdikê Çolo dixwast asylê bistîne, ne ji ber ku wî ji Europa hez dikir, Europa ji wî re her û her tiştekî nenas û nehezkirî bû, lê ji ber ku li ciyê, ku ew jê hatiye, wî gelek birînên kûr li dilên xelkê vekiribûn, pir kes bûbûn neyarên wî û bi carekê ciyê wî di nav hevser û hevnasên gundê wî de nema bû.. Evdik dixwast wan ji bîr bike, lê ewan jî piçekî ji Evdik vehesiya bûn û bêguman wan jî nedixwast ew vegere nav wan. Bo vê yekê, tenê bo vê yekê, diviya bû, ku dadmend mafê mayînê li Europa bide Evdik.

Raste, ku ew bi malbata xwe re di xaniyekî li qatê çarê, ji xaniyên saziya civatparêziyê de dijiya, xaniyekî ji du joran “ode” bû, ku dîwarên wî her bi lihêm û bi bihneke genî bû, û ji bo ku mirov bigihîşta wî xanî pêwîst bû, ku bi pê biçûya jor, li ser pileyên nerdewana darî jî her gemar û qerêjî bû.

Bo wî heft zarokên xûnşîrîn, ciwan û zimanxweş hebûn, lê hêviya wî di jîneke baştir û xweştir de, roj bi roj, winda dibû. Evdik bi xwe kar nedikir, lê piştên jin û zarokêd wî di paqijkirina mal û eywanên zengînan de jar û xwar bûbûn. Evdik sibê ta bi êvarê li çayxaneyeka Tirkan di nav kabdarên cigarekêş de rûdinişt û dest bi axiftinên vala û çîrokên dirêj dikir, ku di nav xelkê de xweya bike; ew tişteke an jî kesekî zana û têgihîştiye, lê bi rastî Evdik mirovekî gelek nezan bû, ne tiştek bû.

Di wê rojê de, ku pişta xwe dabû dîwarê dadgehê, Evdik bi rastîniya rojane, an jî bi pêşerojeke zarokan mijûl nedibû.. ji wî re ewan hemî ne giring bûn.. Xembariyeke wî ya din hebû.. Ew xembarî dîroka wî ya kesanî bû, ku rojekê nikarî bû wê dîrokê ji bîr bike an jî xwe jê rizgar bike. Ji ber kizirîna dilê xwe û ji ber wê bêhêviya reş, her û her diltengtir dibû, xeyd û kela dilê xwe bi seriyên  zarok û dayîka wan Fatê de dirijand, ewan didan ber şeqaman û zordariyeke hov li wan dikir..  Hevserên wan ji qîreqîran guhên xwe digirtin û gelek caran xelkê giliya wan li ber polîsan kiribûn, ji ber ku zarokên wî jî zordarî li mirovên derdora xwe dikirin. Jina  wî Fatê carekê gelek xeyidî, ew ji ber Evdik reviya, çû mala hinek merivên xwe, lê dîsa ji bo zarokan vegeriya û ji wê rojê pêve, di navbera mêr û jinê de têkiliyeke sar, bêdilî û nevîn (kurh) her heye.

Evdik ji siyasetê jî tiştek nedizanî û lewre ji xwe dipirsî:” Ma ezê niha çi li ber dadmend bibêjim? Ez û Kurdistan?!

Ji ber ku Evdik li ba mafdarê xwe gotibû, ku ew ji ber zoradriya dewleta Romê reviyaye, dibe, ku dadkar hinek tişt li ser Kurd û Kurdistanê ji wî bipirse, lê Evdik rojekê neçû bû nav xebata ramyarî, carekê an du caran çû bû hindir komeleyeke kurdan, li wir jî ew tênegihîştibû wan camêran  li ser çi dipeyivin, li dawiyê jî ji wî ra qala pare û mehaneyê kiri bûn, tew wî nizanî bû ji bo çi ewan pareyan ji wî dixwazin, lewre ew careke dî bi ser wan de neçû bû..Gava nameyek bi zimanê almanî ji wî re bihata, ew diçû ba hevserekî xwe yê kurd, wî ji Evdik re hûrik-hûrik name werdigerand Kurmancî, rave dikir an jî bersiv dida. Hema Evdik û Kurdistanê ji hev gelekî dûr bûn, ji gundê xwe û herêmeke derdora wî gundî pêve, Evdik ji Kurdistanê derek nedîtibû, hema Kurd bû, serhişk, pozmezin, simbêl qelew, enî ji kefa destekî mezintir, çavreş û çermgenimî û rû ji ken û aşnayîyê zuwa.

Li ber dîwarê dadgehê hinek bûyerên jîna wî di ber çavên wî re derbas bûn, hat bîra wî çawa kiçeke gund, ku bi navê Sînemê bû, ji wî hez kiribû û dema ew bi zorê dan pîremêrekî, wê agir berda bejna xwe û sotand. Erê! Bo Evdikê Çolo kiçeke ciwan û xweşik, ku hîn bi jîna xwe şa nebû bû, jîna xwe ji dest da û bihara xwe kir dojeh, ne ji ber ku evîna wan winga “ewqas” mezin bû, lê ji ber ku Evdik gelek soz dabûn wê, hêviya, ku wê ji xwe re bixwaze, bi salan di dilê wê de gurr kiribû û li dawiyê sozê xwe bi cih neanî..Gava hatin Sînemê ji pîremêrê genî re bixwazin, wê salix ji Evdik re hinart, lê Evdik tew xwe kir, ku ew salix nebihîstiye, guh neda gotina Sînemê û xwe kehr kir. Sînem êdî şêt bû, çawa  winga li benda wî ma, kesek ji xortên gund nepejirand û ji bona Evdik hemî xazgêrên “xazgêncî” xwe vegerandin û li dawî Evdik wefadar nebû, dilê wê şikand..?! Ji ber vê yekê, di dilê Sînemê de çi hêvî neman, jîn li ber çavên wê bû tarî û mirin bi wê ji mayînê çêtir bû ..

Evdik demeke dirêj li ber wî dîwarî rûnişt, seriyê xwe daxistibû, ku çenga wî ketibû ser sîngê wî, tiliyên herdu destên xwe di nav hev re biribûn, ku destên wî mîna parsiyeke kêrguhan, tijî goşt û werimî diyar dibûn, nedizanî wê çi demê wî bixwazin hindirê dadgehê, lê ji wî re ew rûniştina bi tenê gelek giring bû, bi dilê wî..Di pencereyekê re tîrêjên royê tava xwe ya germ davêtin ser rûyê Evdik û gelek bûyerên kevin dihanîn bîra wî. Hat bîra wî, çawa keyê gund ji wî xwastibû, ku bi wî re biçe mala gundiyekî hejar û li wî bidin, ji ber ku wî nedixwast dev ji enkûreke li nêza gola binê gund berde..Keyê gund dixwast wê enkûrê bide bo serekê cendirmeyan, ta ew çawîş ji xwe re xaniyekî têde ava bike û wî gundî jî her digot, ku ew enkûr ya wî ye, ji bav û bapîran da ew zevî yê malbata wî bû, ew dêrîna “mulk” xwe nade û nahêle kesek ji dest wî bistîne..Keyê gund li gel xwe Evdik û du kesên din bi şev birin, li wî hejarî dan, parsuwên wî şikandin, mala wî tar û mar kirin, zarok û kebaniya wî tirsandin û ji wan xwastin, ku dev ji gund berdin û careke dî venegerin..Evdik dizanî, ku ew kar şaş û çewte, lê di dilê wî de viyana zordariyê mezin bû û dixwast li xelkê bide, seriyên wan bişkîne û xûnê bibîne..

Di wê mijûliya kesanî de, pir tiştên nehêja hebûn, lê ew dîroka Evdikê Çolo bû, nikarî bû xwe jê rizgar bike..Ma kesek dikare dîroka xwe ji bîr bike an ji hindirê xwe bavêje..Dîroka mirov mîna siya wî, her li pey wî ye, jê naye birrîn…Dîroka Evdikê Çolo jî mîna ya her yekî din bû, bi wî ve mîna benîştê dara behîvê zemirî bû.. Lê mirov dikare bo kesên din, bo kesên ku wî nas nakin dîroka xwe bi şêweyekî dî bibêje an jî binivîse.. Gelekan jî dîrok li gorî daxazên dilê xwe guhartine, nivîsandine û belav kirine, hema rastiya dîrokî çiye, tenê Xwedayê me yê gewreban dizane.

Derî vebû, jinek bi kurkekî “ebayekî” reş derkat, bang li wî kir: “-Ebdullah Çolo..!”

Evdik ji ciyê xwe rabû, bêdeng li pey wê çû hindir dadgehê, li hember sê dadkarên, ku mîna qertelan di eywanê de rûniştibûn, di sendeliyeke textî de rûnişt û guhên xwe dan ser gotinan.

Piştî ku bi zimanê almanî gelek tişt ji wî re hatin xwandin, wergêrekî “tercuman” porsipî û qelew, ku li rex wî rûniştibû bi Kurmacî gotê:- “Evana li ser îfadeya te ya berê û daxaznameya te ji bo Asylê dipeyivin, dema awan îro tenge, lê niha wê ji te bipirsin, tuyê bersivê bi kinî bidê, min jî bo wan werdigerînim almanî..”

Evdik seriyê xwe hejand. Dadkarê mezin pirsî:

“- Ji comerdiya xwe bo me bibêje, ka tu ji bo çi hatiye Almaniya? Bo çi te asyl xwastiye?..Iro em pir dereng mane û em naxwazin pir dirêj li ser pirsa te rawestin, bo me tiştê tev gring bibêje, da em vir û nîv saet din rabin.. ”

Wergêr ji wî re rave kir, ku xweyaye dema dadmendan bi carekê nîne û ji wî re delîveyeke, ku ew mafê penahberiyê bi zûkî bistîne. Wergêr li benda bersiva wî ma. Evdik bêyî ku seriyê xwe rake an jî li wan binêre got:

“- Ez çi bibêjim?!.. Ez mirovekî Kurdim, gundîme, çawîşê cendirmeyan li gel keyê gund xwastin bi darê zorê enkûra min ji dest min bistînin, min neda wan, bi xwe re çend gundiyên xiniz û gemar anîn û hatin bi şev li min û zarok û kebaniya min dan, mala min tar û mar kirin, parsuwên min şikandin û ez ji gund derkirim..Ez ku ve herim?! Min pirs kir, bo min gotin: Biçe Almaniya, li wir mafê mirovan tê parastin.” Wergêr ew gotina wî bi diristî bo wan wergerand.

Dadmendan li hev û din niriyan, bi dizî bi hev re kirin pisepis û dawî dadkarê mezin got:

-” Me biryara xwe da, daxaza te ji bo penahberiyê bipejirînin û mafê te ji îro pêve di vî warî de tê parastin..”

Wergêr mizgîna standina asylê da Evdik..Dadmend rabûn û çûn, Evdik û wergêr jî bi hev re ji dadgehê derketin..Wergêr ji Evdik pirs kir:

“- Gelo! Rast ev bûyer bi seriyê te û zarokên te hatibû?!..Di xwandina îfadeya te ya berê da, tiştekî wilo bi ber guhên min neket.”

Evdik berken bû, cigareyek ji xwe re vêxist, ji wergêr bi dûr ket, bêyî ku hîç bersivekê bidê û dûmanê cigarê li pey wî li ber tîrêjên royê belav dibûn.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s