Hinek taybetiyên zarava Kurdaxê-2

Cankurd  : 09.01.2007

Berî niha bi demekê, li ser taybetiyên zarava Kurdaxê, ku li rojavayê Helebê ye û navenda wê bajarê Efrîn e, min gotarek kin û kurt nivisandi bû, lê pişt re, ji min re diyar bû ku ew gotar pêdiviyê firehkirinê ye, ji ber ku ev mijar giring e, da mirov bêtir têbigihe Kurdaxiyan; gava bi hev re dipeyivin.

1- Em li pevekê binêrin:

“-Devî kolkê, tema min bo te goti bû, xwe tayî wî neke…!

Bê guman, yek ne ji Kurdaxê be, têgihîştina vê pevekê wê jê re ne asan be.

Di vê pevekê de (Devî Kolkê), (tema) û  (Tayî)  piçekî nenas in…

Devî kolikê, bi mebesta ey kesê sernekeftî, binvebûyî, nejêhatî, nejîr û bêhêz… Kolik jî şorbeyek nîskî ye, lê pir tîr têye amadekirin, ku hemahema av têde namîne…Xwarinek hejaran e, lê pir navdar e jî li navçeya Kurdaxê.

Tema: Bi wateya (qedd  a  erebî) , ew bo dema berê tê, carina wilo jî tê gotin (Tema, ez bo te dibêjim), lê ev jî pir hindik e…

Xwe tayî wî neke: Xwe nede ber wî, ew ji te bilindtir, girtir, hêjatir, hêzdartir an bihatir e…

2- Carina Kurdaxî dibêjin:

“- Tey, ma ez berdestê te me.“

Mebesta wan „-Qey, ez berdestê te me.“ An jî „zar, ez berdestê me.“

Di vir de (Tey) bo zehîkirinê pevekê xortir dike… Carina jî yek gotinekê dike, yê dî bersivê dide, dibêje:“- Tey!“ bi wateya, ev ne bi dilê min e, ez vê napejirînim, an jî „na lo / na lê!“…

3- Jerkî: „Jerkî min tu naskirî, tu cigarê dikêşî, ne wilo ye?“

Em dibînin ku ev mîna  „Since“ bi Ingilîzî, „Seit“ bi Almanî û „Munzû“ bi Erebî ye…

4- „Ev nan êpê ye.“,

bi wateya „Ev nan gelek e, pir e“

5– „Devreşê mino!“ Bi wateya ‚Segê mino!” têye gotin.

6– “ Te bi vê dayînê deynê xwe sax kir.Te deynê xwe qedand…

7– „Qarî, em newêrin bên ba we“  Bi wateya „ji niha pêve, em newêrin bên ba we.“

8-Tu di ser me da rûniştî,

bi wateya tu ji ba m e naçî…

9- “Tu ji her yekî re tew dikî”,

bi wateya tu piştvaniya gotina her yekî dikî.. Di ber stran û kilaman re guhdar tew dikin, dibêjine „Tew tew…“

10 Wex ,

bi wateya heywax têye gotin….

11Ji wî wê de şevreşî ye,

bi wateya ew mirovekî nebaş e….

12Ew ji derdê şoran re nebîranî bûye,

bi wateya :wî pir bîra gotinê kiriye, jina bi du canan (du h’alî) nebîranî dibe, pir ji xwarina Calsium  têde heye hezdike…

13Ew bi keviran bi kûçkan ketiye,

bi wateya pir hejar  bûye, bê pere ye, karê wî tune û her li ortan digere…

14Destek li pêş û destek li paş,

bi wateya ku ew hejar e, lê xwe sitirandiye…

15- Bi tirrê xwe re dibê wîceh,

bi wateya ew kesekî pir qure ye, tew ji kesekî ne dilxweş e…Tew guh nade tiştekî an kesekî.

16Kok tune ye,

bi wateya ku „bi carekê tune ye.” An jî binyada wê nîne…

17Tavilda, tavilkê, tavildankê,

bi wateya “ji nişka ve” an jî “ yekser, di cîh de”

18 Jêmahîbo, jêmabo,

bi wateya “Ey warisê ku wîraset biriye”, lê bi piranî wateyek nebaş “nêgatîv” dide, ne ji bo pesindanê ye.

19Taya min jî têde heye,

Bi wateya “xista min jî, para min jî, têde heye”

20- Çi ra ?

Bi wateya “ji bo çi, ji ber çi?”

Em dibînin ku pir peyvên Kurdaxiyan hene, ji yên navçeyên dî cihê ne, an hinde peyvên kurdî li ba wan wateyin dî distînin… Li her navçeyeke dî jî wilo ye, û gava em van hûrikiyan berçav nekin û  wan nedin şîrovekirin, wê berhevhatina ziravan jî bo me ne asan be… Ji Kurdaxiyan têye xwastin ku seriyên xwe piçekî bo rohnîkirina  zarava xwe jî bi kar bînin, ne tenê bo têgihîştina zaravên dî, da Kurdistanî baş têbigihînin, ka ewana çi dibêjin…

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s